KANSER SAVAŞI

          Bundan  yirmi  yıl  önce, yurdumuzda  dördüncü  en büyük  ölüm  nedeni  olan  kanser, günümüzde  batılı  ülkelerde  olduğu  gibi, nedeni  bilinen  ölümler  arasında  kalp-damar  hastalıklarından  sonra  ikinci  sıraya  yükselmiştir.ileri  evrelerde  tedavi  başarısının  sınırlı  kalması nedeniyle , kanser  yapıcı  etkenlerden  korunma  ve  hastalığın  erken  tanısı  önem  kazanmaktadır. Dünya  sağlık  Teşkilatı’nın  “herkes  için  sağlık”  programı  çerçevesinde hedef 2005  yılına  kadar  65  yaş  altındakilere  kanser-den ölümü %15  azaltmaktır. Bu  hedef  doğrultusunda  yapılacak olan erken  tanı  ve  tarama  program-ları; öncelikle  yaygın olan meme, serviks, cilt  gibi  kanserlerden  korunmaya yönelik çalışmaları  kapsayacaktır. 

          Başta  akciğer  kanseri  olmak  üzere  dünyada  görülen kanserlerin  ortaya  çıkmasında  rol  oynayan  en  büyük etken  sigara  kullanımıdır. Ülkemizde  de  yaygın olarak kullanılan  sigaranın  yanı sıra;  radyasyon, çevre kirliliği, kimyasal  karsinojenlerden  korunma  konusunda halk eğitimine  ihtiyaç  duyulmaktadır.   “Kanser  kontrol programı'  nın birinci  basamağını  teşkil  eden  primer korunma çerçe-vesinde  halkı  kanser  konusunda  bilinçlendirmek ve erken tanının  önemini  anlatmak  için  çalışmalar sürdürülmektedir. bakanlığımız kanser  savaş  daire  Bakanlığı’nca  kanser  eğitimi ile  ilgili her  yıl  çeşitli  afiş, broşür, kitap  hazırlanmakta ve dağıtımı  yapılmaktadır. bunun  yanı sıra  sağlık personeline yönelik basılı yayınlar hazırlanmaktadır. 

          Kanserde erken tanının önemi herkesçe bilinmektedir. Kanserlerin büyük  kısmı  erken, dönem-de  yakalandığı   takdirde tedavi  şansı yüksektir. Kanserlerin  %75  kadarı  insan  vücudunda  gözle  görülebilen  veya basit  muayene  ve  tanı  yöntemleri  ile kolaylıkla  ulaşılabilen  yerlerdedir. 

          Kanser  hastalığı  için  günümüzde  uygulanan  tedavi yöntemlerinde  ideale  erişilememekle  birlikte, zamanında uygulandığı  takdirde  yeterince  etkili  olunmaktadır. Kanserde erken  tanı  ile  iyi  prognoz  arasında  güçlü ilişkiler vardır. Hastalar  ne  kadar  erken  dönemde  saptanırsa  tedavinin başarısı da  o  ölçüde  artmaktadır. örneğin, meme kanserinde; uzak  metastazı  olan olgularda  5  yıllık  yaşam oranı %10 dolayında  iken,  bölgesel  yayılımı  olan, uzak metastazı  olmayan  olgularda  bu oran  %50’ ye, erken dönemde  yakalanmış  olgularda   ise  %80  dolayına çıkmaktadır. 

          Bu  gerçeklerden  yola  çıkarak,  başta  meme  kanseri  olmak üzere  sık  görülen  çeşitli  kanser  türlerinde  erken tanının yaygınlaştırılması  yoluyla  ölümleri  azaltabilmek mümkündür. Örnek  olarak  kolay  ve  ekonomik  bir   yöntem olan mamografi, meme  kanserinin  erken  tanısında  önemli bir yer  tutmakta  ve  40  yaşın  üzerindeki  kadınların yılda bir kez  mamografi  çektirmesi  önerilmektedir. Bakanlığımız tüm sağlık sorunlarına büyük önem vermektedir. Bu amaçla çağımızın önde gelen sağlık sorunlarından  birisi olan kanser hastalığında başarıya ulaşmak amacıyla Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ)’ nün  ‘kanser kontrol  programı” uygulanmaktadır. bu  programın 1. ve 2. basamağı kanserden korun-maya yöneliktir. 

          Sağlık Bakanlığı’nca  açılmış olan onkoloji ünitesi,  erken tanı - tarama merkezleri,  erken teşhis merkezlerinde  birincil korunmaya yönelik olarak halk eğitimini gerçekleştirecek birer ünite  bulunmak-tadır. Merkezin diğer bölümlerinde ise muayene ve teknik üniteleri yer almaktadır. Merkezimize müra-caat eden vatandaşlarımıza kısa sürede, maliyeti düşük ve etkin bir hizmet verilebilmektedir.

D. S.Ö.’ nün  önerdiği  Kanser  Kontrol  Programı  

          Kanser konusunda halk eğitimi; halkı kanser konusunda bilgilendirme, erken tanının önemini halka anlatmak. 

          Erken tanısı kolay konulabilen ve tedavi ile yaşam şansı yüksek olan kanser türlerinde erken tanı ve tarama merkezleri  kurulması için  erken tanı ve tarama projesi  geliştirilmiş ve uygulama aşamasındadır. 

          Sigara konusunda ülkemizde yasal düzenlemeler yapılmıştır. bakanlığımızın da hazırlık aşama-sında olumlu görüş bildirdiği ve 7.11.1996 tarih ve 4207 sayılı ”tütün ve mamüllerinin zararlarının önlen-mesine dair kanun” 29.11.1996 tarih ve 22829 sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Kanun; sağlık, eğitim-öğretim ve kültür hizmetleri veren yerler ile kapalı spor salonlarında, kamu hizmeti yapan kurum ve kuruluşlarda beş veya beşten fazla kişinin görev yaptığı kapalı mekanlarda tütün mamullerinin içilmesini yasaklamaktadır. 

          Başkanlığımız özellikle sigara konusunda halkın sigaraya başlamaması için eğitim programları yapmaktadır.     

KANSER, BULAŞICI BİR HASTALIK DEĞİLDİR 

KANSER NEDİR?

          Kanser, normal kurallar dışında diğer doku ve organların aleyhine büyüyen, çoğalan hücrelerin oluşturduğu bir hastalıktır.  Vücudun tüm doku ve organlarını tutabilir.  Geliştikleri yerde sınırlı kalan kitlelere iyi huylu tümörler; yayılıp, çevre dokuları işgal eden ve diğer organlarda tekrar tümör odakları oluşturan kitlelere kötü huylu veya kanser denir. 

KANSERİN NEDENLERİ? 

• Sigara alkol kullanımı,
• Uzun süre güneş altında kalma,
• Aşırı dozda röntgen ışınına maruz kalma,
• Bazı kimyasal maddeler (katran, benzen,boya maddeleri, asbest, bazı      kozmetikler ve deterjanlar…) 
• Bazı virüsler ,
• Hava kirliliği,
• Radyasyona maruz kalma,
• Kötü beslenme alışkanlığı

KANSERİN HABERCİSİ OLAN ÖN BELİRTİLERİ ÖĞRENİNİZ! 

KANSERİN ÖN BELİRTİLERİ 

•  Rahim veya makattan gelen anormal kanama veya akıntı,
•  Memede veya vücudun herhangi bir yerinde ortaya çıkan şişlik ve sertlikler,
•  İyileşmeyen yaralar,
•  Uzun süreli ses kısıklığı ve öksürük,
•  Büyük abdest ve idrar alışkanlıklarında değişiklikler,
•  Yutma güçlüğü ve hazımsızlık,
•  Ben ve siğillerde meydana gelen büyüme, kanama, renk değişikliği, yara  olduğunda dikkatli olunuz. 

BU DEĞİŞİKLİKLER GÖRÜLDÜĞÜNDE BİR HEKİME BAŞVURMAYI İHMAL ETMEYİNİZ! 

MEME KANSERİNİN ERKEN TANISINDA EN ETKİLİ ARAÇ KENDİ ELLERİNİZDİR 

          30 yaşından sonra her kadının, eğer adet kanamaları oluyorsa bunun tamamlanmasından 3-5 gün sonra; adet kanamaları kesilmiş ise her ayın belli günü kendine meme muayenesini yaparak, normalin dışında bir şey bulunduğunda (kitle, meme başından akıntı, meme cildinde ve meme başında çekinti gibi) doktora danışması gerekir. Kendi kendine meme muayenesi şu şekilde yapılmalıdır. 

KENDİ KENDİNE MEME MUAYENESİ

          Meme muayenesinde ilk adım, bir ayna önünde ayakta durarak memelerin dikkatli olarak gözlen-mesidir. Meme cildinde buruşma, çekinti, meme başında kendiliğinden gelen akıntı, içeri doğru çekil-me, çatlak, yara ve kabuklanma, her iki memenin görünüşünde asimetri gibi anormal bulgular araştırılır. 
          Bu bulguların ortaya çıkışının kolaylaştırmak için bir taraftan gözleme devam edilirken diğer taraf-tan eller yukarıya kaldırılıp başın arkasında kavuşturularak baş öne doğru itilmeye çalışılır. Daha sonra eller bele konularak kalçaya doğru  bastırılır ve dirsekler öne doğru itilip omuzlar geriye doğru çekilirken aynaya doğru hafifçe eğilinir. 
          Kendi kendine meme muayenesinde ikinci adım sırt üstü yatar durumda uygulanır. Muayene edilecek tarafta omuz altına küçük bir yastık konulup o taraf kol baş hizasına kaldırılarak meme bezi dokusunun göğüs duvarı üzerine iyice yayılması sağlanır. Muayene eden el ayası memenin iç kadran-larında, meme başı hizasında, göğüs ortasına doğru dairesel hareketlerle gezdirilerek mevcut olabile-cek anormal şişkinlikler araştırılır. Muayene sırasında fazla bastırmamalı ve gerekirse parmakların cilt üzerinde kaymasını kolaylaştıran talk pudrası kullanılmalıdır. Daha sonra, baş hizasına kaldırılmış olan kol vücut yanına indirilerek memenin dış kadranları yine dairesel hareketlerle ve dıştan içe doğru muayene edilir. Ayni yöntem diğer memede aynen uygulanarak muayene tamamlanır. 

KANSERDE ERKEN TANI İÇİN

•  Kanserin ön belirtilerine karşı dikkatli olunuz.
•  Elle meme muayenesi yapınız.
•  Belirli aralıklarla sağlık kontrolünden geçiniz.
•  Hanımlar! PAP testi (rahim ağzından hücre muayenesi) yaptırınız.
•  Doktorunuzun isteyeceği tüm tetkikleri mutlaka yaptırınız.

KANSERDE ERKEN TANI 

• Tedavi şansını artırır.
• Tedaviyi kolaylaştırır.
• Tedavi giderini azaltır.
• Doku ve organ kaybını önler.
• Sakatlık bırakmaz.

HAYAT KURTARIR.

Şikayetiniz olmasa dahi, sağlık kontrolünü ihmal etmeyiniz. Zamanında yapılan sağlık kontrolü ileri teşhis giderlerini azaltır. 

OCAĞINI SÖNDÜRMEDEN  ; SİGARADAN,  ALKOLLÜ İÇKİLERDEN UZAK DUR.

CİLT KANSERİNE KARŞI;    GÜNEŞTEN KORUN.

KANSERDEN KORKUP; TEŞHİS VE TEDAVİYE GEÇ KALMA

KANSERDEN NASIL KORUNULUR? 

 Sigara ve tütün kullanmayınız.

 Alkollü İçeceklerden kaçınınız.

 Yeterli ve dengeli besleniniz.

 Çalışılan iş yerini sağlık koşullarına uygun hale getiriniz, Asbest, benzen, katran gibi kanser yapıcı maddelere karşı gerekli önlemlerin alınmasını sağlayınız.

KANSERDE ERKEN TEŞHİS HAYAT KURTARIR.