İÇME
VE KULLANMA SULARININ DEZENFEKSİYON PRENSİPLERİ
Evlerde
ferdi su dezenfeksiyonu
a) Kaynatma: Suyun temiz ve kirli oluşuna
göre değişmekle beraber 5-10 dakika süre ile kaynatılması icap eder. Erimiş
gazların bilhassa CO2’nin uçması suretiyle su yavan olursa da kaptan kaba
aktarılması veya bir gün bekletilmesiyle düzelir
b) İyot: Bir litre suya %2’lik
tentirdüyot'tan 2 damla ilave edilip karıştırılır . Yarım saat bekledikten sonra
içilebilir .Su bulanık ve çamurlu ise kalın bezden süzülmeden iyotlanmaz,şüpheli
sulara iki misli doz uygulanır.
c) Potasyum Permanganat: Kuvvetli bir
oksidan madde olması nedeniyle fazla miktarda organik madde bulunan sularda tesiri çabuk
kaybolur: Bir litre suya 0.5 gr. İlave edilerek eriyinceye kadar karıştırılır otuz
dakika sonra içilebilir. Kolera vibriyonuna karşı diğerlerinden daha etkilidir. Fakat
kaplarda siyah, kahverengi bir tortu bırakması nedeniyle sularda içme suyunda
kullanılmaması tavsiye olunur.
d) Klorlu Kireç Kaymağı: Bir litre suya
bir çay kaşığı karıştırılarak bir solüsyon meydana getirilir. Bir saat belenir,
bu solüsyondan iki litre suya bir çay kaşığı ilave edilir. Otuz Dakika sonra
içilebilir. İkinci bir yol ; bir litre suya kırk gram kireç kaymağı konur
karıştırılır bir saat beklenir süzülür içilecek suyun litresine iki veya üç
damla damlatılır. Otuz dakika sonra içilir.
e) Kireç Kaymağı ( Adi Kalsiyum
Hipoklorit ): Adi kireç kaymağı fabrikadan çıkışında %30 aktif klor ihtiva
eder. Sonra yavaş yavaş klor kaybetmeye başlar. Klor kaybı hava ile temas etmesi,
ısıya maruz bırakılması sıcak ortamda bulundurulması gibi etkenlerdir. Kloru
kaybetmiş kireç kaymağı adi kireç yığını haline gelir. Onun için Kireç
kaymağı aylık ihtiyaçtan fazla alınmamalı, küçük ambalajlar tercih olunmalı ve
ağzı iyice kapalı olarak kuru ve rutubetsiz bir yerde saklanmalıdır.
Klor suda
fazla erimez 100gr suda ancak 1gr. Saf klor eriyebilir. Daha fazla konursa gaz halinde
havaya karışır.
Buna göre
ayrı bir bidonla 100gr. Suya en çok 4gr. Kireç kaymağı hesabıyla (kireç
kaymağının ortalama %25 aktif klor ihtiva ediyor kabul edilerek ) kireç kaymağı
atılarak iyice karıştırılır. Sonrada durulmaya terk olunur. Bir süre sonra kireç
dibe çöker, klorda suda eriyerek klorlu su meydana gelmiş olur. Bu klorlu suya %1’lik
ana solüsyon veya stok solüsyon denir.
Ana
solüsyon bulandırılmadan bir sifon vasıtasıyla başka bir kaba aktarılarak klorlama
cihazına doldurulur. Doldurulmada çok ince bir süzgeç kullanılması tavsiye olunur.
Ferdi
dezenfeksiyon için damlalıklı şişelere hazırlanan %1’lik solüsyon doldurulur. Bir
litre suya üç damla veya on sekiz litre suya elli dört damla damlatılır. Su otuz
dakika bekletildikten sonra içilebilir. Eğer su berrak fakat renkli ise veya belirli bir
kükürt kokusu taşıyorsa yukarıdaki doz iki misline çıkarılır.
ÖRNEK HESAPLAMA: Ev şartlarında dezenfeksiyon için 20 litrelik bir bidon suyu %
1’lik ana mahlûl ile 1 ppm dozla klorlayacağız. Kaç damla gerekir.( 1cc. Solüsyon
20 damla)
Suyun miktarı
(litre) x dezenfeksiyon dozu (ppm) x bir cc. Deki damla sayısı
Ana mahlûlün
klor yüzdesi x 10 (sabit sayıdır)
20Lt.
x 1 x 20 = 40 damla
1 x 10
ÖRNEK
HESAPLAMA ( KUYULAR İÇİN) : Kuyunun yarı çapı r=80cm. su yüksekliği h= 2. 5
m olan 2. 5ppm dozda %1’lik solüsyon ile klorlamak istiyoruz Kaç damla gerekir.(1 cc.
Solüsyon 20 damla geliyor)
Öncelikle
kuyudaki su miktarını hesaplarız.
Hacim
(V) = pi sayısı x yarı çapın karesi ( r² ) x yükseklik (h)
V=
3.14 x 80 x 80 x250cm =5024000 ortalama 5000000 santimetre küp= 5000 litre
Su
miktarı (litre) x Dezenfeksiyon dozu (ppm) x 1cc deki damla sayısı
