İlk 4-6 ayda anne sütü, bebek için gerekli tüm
besinleri içerir ve beraberinde başkaca bir gıda verilmesi gereksizdir. Bebeğinizin
sağlıklı gelişmesini, büyümesini ve hastalıklardan en iyi
şekilde korunmasını istiyorsanız; bebeğinize mutlaka anne sütü vermelisiniz, yani
doğal beslenmeden uzaklaşmamalısınız. Ayrıca her annenin kendi sütü bebeğinin
erken, zamanında veya geç olarak doğmuş olmasına bağlı olarak içeriği
değişmekte; sonuçta: her annenin sütü özellikle kendi çocuğunun en ideal besin
kaynağı olmakta ve başkaca hiç bir besin onun yerini dolduramamaktadır. Ancak
annelerin büyük bir çoğunluğu önemli bir yanılgıya düşmektedirler, bunun en
büyük sebebinin annelerin bebeklerine karşı duydukları aşırı sevgi ve koruma
isteğine bağlı olmasına karşın, sonuçta bebeklerine istemeden çok büyük bir
zarar vermektedirler. Bu yanılgı bebeğinin doymadığı kanısıyla ek gıdalara
başlanmasıdır. Unutulmamalıdır ki; ağlamanın tek sebebi acıkmak değildir, bunun
birçok sebebi olabilir. Örneğin; bebek daha çok kucaklanmak sevilmek isteyebilir,
bazı bebekler memeyi sırf keyif için emmek isterler veya bebeğin bir rahatsızlığı
olabilir( gaz sancısı, ateş vs.). Bebeğinize kendi sütünüzün yetmediğine lütfen
tek başınıza karar vermeyiniz, bu karar için aile büyüklerinizle ve en önemlisi
bebeğinizin doktoru ile görüşmelisiniz. Sütünüzün yeterince gelmesi için şu
konulara azami dikkat göstermelisiniz:
1- Kendinizi
psikolojik olarak emzirmeye hazırlamak, ayrıca emzirme eğitimi ile birlikte meme
başının süt vermeye hazır hale getirilmesi için gerekli egzersizleri öğrenmek ve
uygulamak için doğumdan önce mutlaka bir çocuk hekimine gitmelisiniz.
2-
Sütünüzün gelmesini beklemeden ve kesinlikle şekerli su vermeden bebeğinizi doğar
doğmaz ilk yarım saat içinde mutlaka emzirmelisiniz.
3- Doğduğu
andan itibaren istedikçe emzirilmelidir. Yeni doğan bebekler genellikle 8-10 öğün
emmek isterler. Öğün sayısı daha sonra giderek azalır. Sık emzirme bol süt
gelmesini sağladığı gibi, göğüslerin şişmesini ve acımasını da önler.
4- Emzirmeden
önce veya sonra ticari mama, inek sütü ya da başka gıdaların verilmesi, bebeğin
aldığı süt miktarını azaltır. Bu durum da daha az süt gelmesine neden olur. Bu
tür ek gıdaları, bebek 4-6 aylık olmadan başlamamak gereklidir.
5- Başkaca
sıvılar vermek için biberon kullanılmamalıdır, bebeğin meme emmesini tümüyle
kesebilir. Biberonun gerektirdiği emme şekli meme emilmesinden daha farklı ve kolay
olduğu için biberonu tercih etmelerine neden olabilir.
6- Geceleri
emmek isteyen bebeği annenin emzirmesi çok önemlidir. Bu durum hem bebeğin psikolojik
dengesinin sarsılmaması hem de annenin süt veriminin artması açısından son derece
önemlidir. Geceleri emzirmenin anne açısından güçlüğü ve nahoş durumu nedeniyle
babanın ve aile büyüklerinin bu konuda anneye yardımcı ve destek olması çok
yararlı olacaktır. Zaten bu nahoş durum 2. ayın sonuna doğru yavaş yavaş ortadan
kalkacak ve geceleri emme ihtiyacı azalacaktır. Ancak bu konuda bazen aileler büyük
bir yanlışlık yapmaktadırlar. Geceleri emzirmek yerine biberon ile beslemektedirler.
Böylece hem annenin süt verimi azalmakta, hem çocuğa mikrop kaynağı olabilecek
doğal olmayan beslenme yapılmakta hem de bebek en yararlı olan anne sütünden mahrum
bırakılmaktadır.
7- Anne
bebeğini emzirdiği dönemde kendi beslenmesine de özel bir önem göstermelidir.
Emziren anne, günde en az iki litre sıvı, en az iki bardak süt içmeli veya yoğurt ve
peynir gibi süt ürünlerini yemelidir. Protein gereksinimini karşılamak için kuru
fasulye, nohut, mercimek gibi kuru baklagiller, et, tavuk, balık gibi yiyeceklerden her
öğünde yemelidir. Bol bol sebze ve meyve ihmal edilmemelidir. Ayrıca sütünün az
geldiği düşüncesinde olan annelerin şekerli gıdalardan ( pekmez, bal, reçel
gibi...) daha fazla tüketmesi tıbben tam kanıtlanmış olmamakla birlikte faydalı
olacaktır.
8- Emziren
annenin ruhsal yönden desteklenmesi, huzurlu bir ortam sağlanması ve mutlu edilmesi de
son derecede önemlidir.
9- Her
emzirmede bir önceki beslenmede en son verilmiş memeden başlanmalıdır.
10- Bebeğin
emme gücüne bağlı olmakla birlikte her emzirme yaklaşık 20-30 dakika sürmelidir.
İNEK
SÜTÜ VERİLEN DURUMLAR VE DİKKAT EDİLECEK NOKTALAR
Eğer
ilk 4-6 ayda annenin sütünün yeterli olmadığı anne, aile büyükleri ve en önemlisi
bebeğin hekimi tarafından tespit edilmişse; o zaman en uygun besin gününe göre
hazırlanmış ticari mamalardır. Çünkü ticari mamalar diğer besinlere göre anne
sütüne en çok benzetilmiş olanıdır. Bu tip beslenme bebeğin ailesinin maddi durumu
nedeniyle yapılamıyorsa inek sütü verilmelidir. Ancak inek sütü ile beslenme
yapılırken birçok konuya önemle dikkat edilmelidir:
1- İlk ay inek
sütü yarı yarıya sulandırılmalıdır (bir bardak süte bir bardak kaynatılmış su
katılmalı).
2- 2.-3.
aylarda ise 1/3( üçte bir) oranında sulandırılmalıdır(iki bardak süte bir bardak
su katılmalı).
3- Uygun
şekilde sulandırılmış süt, kabardıktan sonra 5 dakika daha karıştırılarak
kaynatılmalıdır.
4- Kaynatma
işleminin son birkaç dakikasında normal bir çay bardağının alabileceği her süte (
yaklaşık 100 gr), bir tatlı kaşığı( yaklaşık 5 gr) silme şeker ve ayrıca
bir çay kaşığı zeytinyağı gibi bitkisel bir yağ eklenmelidir.
5- Ağzı
açık bırakılan ve süratle soğutulmayan sütlerde sporlu bakteriler hızla
çoğalır. Bu nedenle, soğutma buzdolabında veya süt kabı ağzı iyice kapatılarak
akar su altında tutularak hızla soğutulmalıdır.
6- Kaynatılan
sütte oluşan kaymakta ısıya dayanıklı bakteriler ve sporlar bulunabileceği için
bebeklere verilen sütün kaymağının alınmış olmasına dikkat edilmelidir.
5- İnek
sütünde demir ve vitaminler bebek için yetersiz olduğu için bebek beslenmesinde tek
başına kullanıldığında doktor önerisiyle 15-20. günlerden itibaren meyve suları
ve tüm vitaminleri içeren damla veya şuruplar verilmeli, ayrıca gerekirse hekim
tarafından demir preparatı eklenmelidir.
6- Ek besinlere
başlama zamanı, anne sütü ya da ticari mama ile beslenen bebeklerden biraz daha erken
olabilir( muhakkak doktorunuza danışınız).
7- İnek sütü
biberon ile veriliyorsa biberonun temizliğine çok dikkat edilmelidir. Her beslenmeden
önce su, biberon ve emzik 10 dakika kaynatılarak mikroplardan arındırılmalıdır.
8- İnek sütü
ve diğer mamalar oda ısısında birkaç saat kaldıktan sonra bozulduğu için bu
gıdalar her zaman taze hazırlanmalı, bekletilmemelidir. Ancak sağılan anne
sütü oda ısısında en az 8 saat bozulmadan kalabilir.
